Sáng ngày 14/10/2026, tại Phú Thọ, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam – CTCP (ACV) tổ chức Hội nghị chuyên đề về công tác chuyển đổi số, với quyết tâm chuyển đổi từ phương thức quản lý dựa trên thông tin phân tán sang điều hành dựa trên dữ liệu, từ các hệ thống riêng lẻ sang phối hợp liên thông, ACV cùng các hãng hàng không, doanh nghiệp cung cấp nhiên liệu, đơn vị phục vụ mặt đất và đối tác công nghệ đang thúc đẩy hợp tác, từng bước đưa công nghệ trở thành năng lực cốt lõi trong hoạt động khai thác hàng không.

Hội nghị được tổ chức dưới sự chủ trì của Chủ tịch HĐQT ACV Nguyễn Cao Cường, Quyền Tổng giám đốc Nguyễn Đức Hùng, lãnh đạo Ban Kỹ thuật Công nghệ - Môi trường (KTCN-MT) ACV và sự tham gia của đại diện các đơn vị có liên quan. Bên cạnh đó, hội nghị có sự tham dự của Phó Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Đào Xuân Hoạch; đại diện Cảng vụ hàng không miền Bắc, miền Trung và miền Nam. Khối doanh nghiệp và đối tác có sự tham dự của đại diện Vietnam Airlines, Sun PhuQuoc Airways, Vietravel Airlines, Công ty TNHH MTV Nhiên liệu hàng không Việt Nam (Skypec), Tổng công ty Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), Công ty Phục vụ mặt đất Sài Gòn (VIAGS), cùng các đối tác công nghệ như GTEL và BSI Việt Nam.

Chủ tịch HĐQT ACV Nguyễn Cao Cường phát biểu khai mạc hội nghị

Quyền Tổng giám đốc ACV Nguyễn Đức Hùng phát biểu tại Hội nghị

Toàn cảnh hội nghị

Chuyển đổi số trong điều hành khai thác

Hoạt động khai thác hàng không đòi hỏi sự phối hợp liên tục giữa Cảng hàng không, hãng hàng không, đơn vị quản lý bay và các doanh nghiệp phục vụ bay. Vì vậy, chuyển đổi số không chỉ dừng ở ứng dụng công nghệ mà còn hướng tới kết nối dữ liệu, đồng bộ quy trình và nâng cao hiệu quả phối hợp, giúp các bên chủ động ra quyết định trên cơ sở thông tin thống nhất, kịp thời.

Trong báo cáo về công tác chuyển đổi số, Ban KTCN-MT ACV nhấn mạnh vai trò của mô hình Phối hợp ra quyết định tại Cảng hàng không (A-CDM), hướng tới tự động hóa điều hành và nhân rộng tại các Cảng hàng không trực thuộc. Thực tiễn triển khai tại Cảng HKQT Nội Bài và Cảng HKQT Tân Sơn Nhất cho thấy hiệu quả rõ rệt: tại Nội Bài, chỉ số đúng giờ đạt 71,47%, thời gian lăn ra giảm gần 1,5 phút/chuyến; tại Tân Sơn Nhất, tối ưu hóa hoạt động lăn tàu bay góp phần tiết kiệm hơn 3,7 triệu USD chi phí nhiên liệu. 

Trên cơ sở kết quả đạt được, tham luận của Cảng HKQT Nội Bài tập trung vào việc nâng cao chất lượng dữ liệu, giảm thao tác thủ công và tăng cường kết nối giữa các hệ thống. Các giải pháp như nghiên cứu kết nối thông qua giao diện lập trình ứng dụng (API), tự động chia sẻ dữ liệu và hoàn thiện cơ sở dữ liệu khai thác Cảng hàng không (AODB) được xác định là những hướng đi quan trọng nhằm nâng cao độ chính xác, tính kịp thời của thông tin và hiệu quả điều hành. Từ kinh nghiệm tại Nội Bài và Tân Sơn Nhất, ACV định hướng triển khai A-CDM tại Cảng HKQT Đà Nẵng theo lộ trình, đồng thời nghiên cứu mở rộng tại các Cảng hàng không phù hợp. 

Đại diện Cảng vụ hàng không miền Bắc phát biểu tại Hội nghị

Đối với Cảng HKQT Long Thành, việc nghiên cứu tích hợp các giải pháp điều hành ngay từ giai đoạn chuẩn bị vận hành sẽ tạo nền tảng cho sự phối hợp đồng bộ, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác ngay khi Cảng đi vào hoạt động.

Kết nối dữ liệu xuyên suốt chuỗi khai thác, tối ưu hiệu quả toàn hệ thống

Bên cạnh A-CDM, việc kết nối dữ liệu với các đơn vị phục vụ mặt đất, cung cấp nhiên liệu và hãng hàng không là yếu tố quan trọng để tối ưu toàn bộ chuỗi khai thác. Khi thông tin được chia sẻ kịp thời, các bên có thể chủ động điều phối nhân lực, trang thiết bị và kế hoạch phục vụ, qua đó giảm thời gian chờ, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và bảo đảm tiến độ chuyến bay.

Tham luận của Công ty TNHH MTV Dịch vụ mặt đất sân bay Việt Nam (VIAGS) nhấn mạnh chuẩn hóa kết nối dữ liệu với ACV, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong điều hành khai thác và nghiên cứu triển khai AI kết hợp hạ tầng 5G chuyên dùng. Các định hướng gồm xây dựng nền tảng dữ liệu tập trung, số hóa quy trình, phát triển trung tâm điều hành và ứng dụng AI trong lập kế hoạch, phân bổ nhân lực, giám sát hiệu suất, điều phối trang thiết bị. Đối với Cảng HKQT Long Thành, việc phối hợp triển khai hạ tầng cáp quang, hầm kỹ thuật và các phương án đấu nối giữa các đơn vị cần được thực hiện đồng bộ, bảo đảm khả năng kết nối và vận hành ổn định ngay từ giai đoạn đầu.

Đại diện Skypec và VIAGS tích cực tham gia báo cáo và thảo luận nhằm hướng tới việc nâng cao khả năng phối hợp và sử dụng hiệu quả nguồn lực trong khai thác

Trong lĩnh vực cung cấp nhiên liệu hàng không, Công ty TNHH MTV Nhiên liệu hàng không Việt Nam (Skypec) đề cập đến ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý, điều hành hoạt động cung ứng. Việc tăng cường kết nối thông tin với kế hoạch chuyến bay sẽ góp phần nâng cao khả năng phối hợp, sử dụng hiệu quả nguồn lực và đáp ứng yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn trong khai thác.

Đối với các hãng hàng không và các đơn vị cung cấp dịch vụ khác, kết nối hệ thống cần được phát triển trên cơ sở thống nhất dữ liệu, quy trình trao đổi và trách nhiệm cập nhật thông tin, đồng thời đáp ứng yêu cầu về an toàn thông tin. Đây là cơ sở để từng bước mở rộng phối hợp với các lĩnh vực như khí tượng, suất ăn và kỹ thuật tàu bay, hình thành chuỗi khai thác liên thông, đồng bộ và hiệu quả hơn.

Đại diện các hãng hàng không chia sẻ tại Hội nghị

Xây dựng nền tảng công nghệ, ứng dụng AI và điều hành chủ động

Trong tham luận về định hướng chuyển đổi số tại ACV, GTINX cùng các đơn vị tư vấn, công nghệ liên quan nhấn mạnh sự gắn kết giữa mục tiêu kinh doanh, nhu cầu nghiệp vụ, nền tảng công nghệ và yếu tố con người. Lộ trình triển khai cần bắt đầu từ việc xác định tầm nhìn, đánh giá hiện trạng và nhu cầu của từng đơn vị, làm cơ sở xây dựng kiến trúc dữ liệu, lựa chọn các dự án ưu tiên và thiết lập cơ chế quản trị phù hợp. 

Tổng công ty Công nghệ Công nghiệp Toàn cầu (GTINX) tham gia tham luận về chuyển đổi số

Bên cạnh chương trình chuyển đổi số tổng thể, việc triển khai sớm các dự án có khả năng mang lại hiệu quả thiết thực (quick-win) cũng được đề xuất. Các ưu tiên gồm chuẩn hóa hạ tầng mạng LAN/WAN và Wi-Fi, tăng cường giám sát công nghệ thông tin tập trung, nâng cao năng lực máy chủ, lưu trữ, sao lưu dữ liệu và củng cố hệ thống an toàn thông tin. Tại các Cảng hàng không đáp ứng điều kiện, việc kết nối dữ liệu từ cơ sở dữ liệu khai thác Cảng hàng không (AODB), hệ thống hiển thị thông tin chuyến bay (FIDS), camera giám sát và các nguồn liên quan vào trung tâm điều hành tích hợp có thể hỗ trợ theo dõi tình hình khai thác, cảnh báo sự cố và nâng cao khả năng ứng phó.

Trên nền tảng đó, trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ phân tích dữ liệu mở ra cơ hội chuyển từ xử lý sự việc sang dự báo và chủ động điều hành. Các ứng dụng tiềm năng gồm dự báo lưu lượng hành khách, thời gian quay đầu tàu bay; hỗ trợ phân bổ vị trí đỗ, cửa ra tàu bay; giám sát tình trạng trang thiết bị và phát triển bảo trì dự báo. Trong hoạt động phục vụ mặt đất, AI và thị giác máy tính có thể hỗ trợ giám sát thiết bị, nhận diện nguy cơ mất an toàn và nâng cao hiệu quả điều phối nguồn lực, tùy theo điều kiện triển khai thực tế.

Để các giải pháp phát huy hiệu quả, kết nối dữ liệu phải đi đôi với kiểm soát truy cập, quản lý lỗ hổng, giám sát an ninh mạng, sao lưu và ứng cứu sự cố. Đặc biệt, đối với các hệ thống phục vụ khai thác trọng yếu, việc liên thông cần được thiết kế với cơ chế phân vùng mạng và kiểm soát luồng dữ liệu phù hợp, bảo đảm an toàn vận hành.

Nâng cao năng lực quản trị, phát triển nguồn nhân lực số, hướng tới phát triển bền vững

Chuyển đổi số cần gắn liền với đổi mới quản trị, chuẩn hóa quy trình và phát triển nguồn nhân lực số. Các giải pháp như Văn phòng số thông minh, số hóa hồ sơ, áp dụng chữ ký số và tăng cường liên thông dữ liệu góp phần nâng cao hiệu quả quản trị, tính minh bạch và chất lượng điều hành. Trong khi đó, tham luận của BSI Việt Nam nhấn mạnh vai trò của ESG và báo cáo phát triển bền vững, cho thấy mối liên hệ giữa chuyển đổi số, tối ưu nguồn lực và giảm phát thải trong hoạt động hàng không.

Đại diện BSI Việt Nam báo cáo tham luận về phát triển bền vững ESG

Trên cơ sở những nội dung được trao đổi tại Hội nghị, ACV định hướng triển khai chuyển đổi số đồng bộ, phù hợp với điều kiện từng đơn vị, ưu tiên các giải pháp thiết thực và tăng cường kết nối trên toàn mạng lưới. Cùng với hoàn thiện nền tảng công nghệ, nâng cao chất lượng dữ liệu và ứng dụng AI, việc đào tạo nhân lực và thúc đẩy hợp tác giữa Cảng hàng không, hãng hàng không, đơn vị cung cấp nhiên liệu, doanh nghiệp phục vụ mặt đất và đối tác công nghệ là yếu tố then chốt để tạo ra hiệu quả thực chất.

Đích đến của chuyển đổi số không chỉ là những hệ thống hiện đại hơn, mà là năng lực vận hành thông minh hơn, sự kết nối bền chặt hơn và khả năng phát triển bền vững hơn. Bằng quyết tâm đổi mới và sức mạnh hợp tác của toàn ngành, ACV hướng tới biến những tiến bộ công nghệ thành giá trị thiết thực cho hoạt động khai thác, cho hành khách và cho sự phát triển của ngành hàng không Việt Nam; từng bước kiến tạo những cửa ngõ hàng không hiện đại, kết nối Việt Nam với khu vực và thế giới trong kỷ nguyên số.

Tin, ảnh: Văn phòng Tổng công ty